پارکینسون
پارکینسون چیست؟
مرور کلی بر اینکه پارکینسون چیست: در جواب اینکه بیماری پارکینسون چیست، باید گفت که این یک اختلال حرکتی در سیستم عصبی است که با گذشت زمان بدتر میشود. سیستم عصبی، شبکهای از سلولهای عصبی است که بسیاری از قسمتهای بدن از جمله حرکت را کنترل میکند.
علائم به آرامی شروع میشوند. اولین نشانه ممکن است لرزشی که به سختی قابل توجه است، در قسمتهایی از بدن مانند فقط یک دست، گاهی یک پا یا فک باشد. لرزش در بیماری پارکینسون شایع است. اما این اختلال همچنین ممکن است باعث سفتی، کند شدن حرکت و مشکل در تعادل شود که خطر افتادن را افزایش میدهد.
در مراحل اولیه بیماری پارکینسون، صورت شما ممکن است حالات بیانی کمی داشته باشد یا اصلاً آن را نشان ندهد. شاید هنگام راه رفتن بازوهای شما تکان نخورد. شاید گفتار شما نرم یا نامفهوم شود. علائم با گذشت زمان بدتر میشوند.
اگرچه بیماری پارکینسون قابل درمان نیست، اما داروها میتوانند به بهبود علائم کمک کنند. گاهی اوقات یک متخصص مراقبتهای سلامتی ممکن است جراحی را برای کمک به کنترل بخشهایی از مغز پیشنهاد کند. این جراحی میتواند به کاهش علائم کمک کند.
علائم پارکینسون
علائم بیماری پارکینسون برای همه متفاوت است. علائم اولیه میتواند خفیف باشد و حتی احتمال دارد متوجه آنها نشوید. علائم اغلب از یک طرف بدن شروع میشود، سپس هر دو طرف را تحت تأثیر قرار میدهد. علائم معمولا در یک طرف بدن، بدتر از طرف دیگر است. برخی از علائم بیماری پارکینسون شبیه به سایر اختلالات است.
علائم پارکینسون شامل موارد زیر میباشد:
- لرزش. این لرزش ریتمیک معمولاً دردستها یا انگشتان شروع میشود.گاهی لرزشدر پا یا فک شروع میشود. شمامیتوانید انگشت شست و انگشت اشاره خود را به جلو و عقب مالش دهید. این به عنوان لرزش قرصگردان (pill-rollingtremor) شناخته شده است. دست شما ممکن است هنگام استراحت یا هنگام استرس بلرزد. شاید متوجه شوید که وقتی کاری انجام میدهید یا در حال حرکت هستید، کمتر میلرزید.
- حرکت کند که با اصطلاح برادیکینزیا نیز شناخته میشود. بیماری پارکینسون ممکن است حرکت شمارا آرام کند و کارهای ساده را دشوارتر کند. شاید بیرون آمدن از صندلی، دوش گرفتن یا لباس پوشیدن دشوار باشد. شاید حالات بیانی کمتری در صورت خود داشته باشید.چشمک زدن میتواند سخت باشد.
- عضلات سفت. امکان دارد عضلات سفتی در هر قسمت از بدنتان داشته باشید. یعنی عضلاتتان احساس تنش و درد کنند و حرکات بازویتان کوتاه و تند باشد.
- وضعیت و تعادل بد. شاید حالت بدنتان خم شود، زمین بخورید یا مشکلات تعادل داشته باشید.
- ازدست دادن حرکات خودکار. کمتر میتوانید حرکات خاصی را انجام دهید که معمولاً آنها را بدون فکر کردن انجام میدهید، از جمله چشمک زدن، لبخند زدن یا تکان دادن دستها هنگام راه رفتن.
- تغییر گفتار. قبل از صحبت کردن به آرامی یا سریع صحبت میکنید، توهین یا تردید میکنید. گفتار شماممکن است بدون حالت خاص یا یکنواخت باشد، همچنین بدون الگوهای گفتاری معمولی.
- تغییر نوشتن. امکان دارد در نوشتن مشکل داشتهباشید و نوشتن شما ریز و ناخوانا به نظر برسد.
- علائم غیرحرکتی. این علائم شامل افسردگی، اضطراب، یبوست و مشکلات خواب میباشد.آنهاهمچنین ممکن است شامل انجام حرکات فیزیکی مرتبط با رویاها در خواب یا رفتارهای غیرعادی به دلیل توهم و هذیان، نیاز اغلب به ادرار کردن، مشکل بویایی، مشکلات تفکر و حافظه و احساس خستگی زیاد باشد.
زمان مراجعه به پزشک
اگر علائم بیماری پارکینسون را دارید، به یک متخصص مراقبتهای سلامتی مراجعه کنید. این به تشخیص وضعیت شما کمک میکند و علل دیگر را رد میکند.
علل پارکینسون
در بیماری پارکینسون، سلولهای عصبی در مغز به نام نورونها به آرامی تجزیه میشوند یا میمیرند. بسیاری از علائم بیماری پارکینسون، به دلیل از دست دادن نورونهایی است که یک پیامرسان شیمیایی در مغز تولید میکنند. این پیامرسان دوپامین نامیده میشود.
کاهش دوپامین منجر به فعالیت نامنظم مغز میشود. این امر باعث مشکلات حرکتی و سایر علائم بیماری پارکینسون میشود. افراد مبتلا به بیماری پارکینسون همچنین یک پیامرسان شیمیایی به نام نوراپینفرین را از دست میدهند که بسیاری از عملکردهای بدن مانند فشار خون را کنترل میکند.
علت بیماری پارکینسون ناشناخته است، اما به نظر میرسد عوامل متعددی در آن نقش دارند، از جمله:
- ژنها. تغییرات ژنتیکی خاص با بیماری پارکینسون مرتبط است. امااین موارد نادر است مگر اینکه تعداد زیادی از اعضای خانواده بیماری پارکینسون داشته باشند.
- عوامل محیطی. قرارگرفتن در معرض سموم خاص یا سایر عوامل محیطی ممکن است خطر ابتلا به بیماری پارکینسون بعدی را افزایش دهد. یک مثال MPTPاست، مادهای که میتواند در مواد مخدر غیرقانونی یافت شود و گاهی اوقات به صورت غیرقانونی به عنوان «هروئین مصنوعی» فروخته میشود. نمونههای دیگر شامل آفتکشها و آب چاه مورد استفاده برای نوشیدن است.اماهیچ عامل محیطی ثابت نشده است که یک علت باشد.
تغییرات زیادی در مغز افراد مبتلا به بیماری پارکینسون رخ میدهد. محققان در حال مطالعه این هستند که چرا تغییرات اتفاق میافتد و نقشهایی که آنها دارند. این تغییرات شامل موارد زیر میشوند:
- حضور اجسام لویی. تودههای پروتئین در مغز بابیماری پارکینسون مرتبط هستند. این تودهها اجسام لویی نامیده میشوند و محققان معتقدند که این پروتئینها، سرنخ مهمی از علت بیماری پارکینسون دارند.
- آلفا-سینوکلئیند راجسام لویی یافت میشود. آلفا-سینوکلئین، پروتئینی است که در تمام اجسام لویی یافت میشود. به شکل تودهای رخمیدهد که سلولها نمیتوانند آن را تجزیه کنند.این مسئله در حال حاضر تمرکز مهمی در میان محققان بیماری پارکینسون دارد. آلفا-سینوکلئیندر مایع نخاعی افرادی که بعداً به بیماری پارکینسون مبتلا میشوند، یافت شده است.
- تغییر میتوکندری. میتوکندریها محفظههای قدرتمندی در داخل سلولها هستند که بیشتر انرژی بدن را ایجاد میکنند.تغییراتدر میتوکندری میتواند باعث آسیب سلولی شود.این تغییرات در مغز افراد مبتلا به بیماری پارکینسون یافت شده است.
عوامل خطر
عوامل خطر برای بیماری پارکینسون عبارتند از:
- سن. خطرابتلا به بیماری پارکینسون با افزایش سن بیشتر میشود. این احتمال معمولاً در سن حدود ۵۰ سال یا بیشتر شروع میشود. متوسط شروع آن، سن حدود ۷۰ سال است.بیماری پارکینسون میتواند در بزرگسالان جوان رخ دهد، اما نادر است.وقتی افراد زیر ۵۰ سال به این بیماری مبتلا میشوند، به عنوان بیماری پارکینسون در اوایل شروع شناخته میشود.
- ژنتیک. داشتن یک یا چند خویشاوند درجه یک، مانند والدین یا خواهر و برادر که مبتلا به بیماری پارکینسون هستند، خطر ابتلای شما را افزایش میدهد.این احتمال خطرات هنوز کم است مگراینکه بستگان خونی زیادی داشته باشید که مبتلا به این بیماری هستند.
- جنسیت مرد. مردان بیشتر از زنان به بیماری پارکینسون مبتلا میشوند.
- قرارگرفتن در معرض سموم. قرار گرفتن در معرض علفکشها و آفتکشها ممکن است خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را کمی افزایش دهد.
عوارض پارکینسون
افراد مبتلا به بیماری پارکینسون ممکن است عوارض دیگری داشته باشند که میتواند قابل درمان باشند.
این موارد شامل موارد زیر میباشد:
- مشکل در تفکر واضح. بیماری پارکینسون میتواند بر حافظه، زبان و مهارتهای استدلال افراد تأثیر بگذارد. این بیماری همچنین میتواند منجر به زوال عقل یا سایر شرایطی شود که بر تفکر تأثیر میگذارد. این عوارض معمولاً بعداً دربیماری پارکینسون اتفاق میافتد و داروها معمولاً در مدیریت این علائم، تنها تأثیر متوسطی دارند.
- تغییرات عاطفی و افسردگی. برخی از افراد ممکن است در اوایل بیماری پارکینسون احساس تحریک پذیری و نگرانی کنند.همچنین امکان دارد افسردگی و اضطراب داشته باشند. داروها و سایر درمانها میتواند به این تغییرات کمک کنند.
- مشکل در قورت دادن و جویدن. بیماری پارکینسون در مرحلهی آخر بر عضلات دهان تاثیر میگذارد.این امر باعث مشکل در قورت دادن و جویدن میشود که میتواند منجر به عدم دریافت مواد مغذی کافی در رژیم غذایی شما شود.اگر غذایا بزاق در دهان جمع شود، میتواند باعث خفگی یا آب دهان شود.
- مشکلات خواب و اختلالات خواب. امکان دارد اغلب در طول شب بیدار شوید، کابوس ببینید و در طول روز بخوابید. یکی دیگر از علائم ممکن است اختلال رفتاری خواب با حرکت سریع چشم باشد.این شامل انجام حرکات فیزیکی مرتبط با رویاها در خواب یا رفتارهای غیرعادی به دلیل توهم و هذیان شماست.داروهاو سایر درمانها به خواب شما کمک میکنند تا این حالت بهتر شود.
علائم دیگری که ممکن است رخ دهد عبارتند از:
- مشکلات مثانه. شاید مشکلاتی مانند فوریت نیاز به ادرار داشته باشید.
- یبوست. در دفع مدفوع مشکل داشته باشید و کمتر از سه بار در هفته آن را دفع کنید.
- تغییر فشارخون. شاید هنگام ایستادن به دلیل افت ناگهانی فشار خون، احساس سرگیجه و سبکی سر یا حتی غش کنید. این را افت فشار خون ارتواستاتیک نیز مینامند.
- از دست دادن حس بویایی.امکان دارد حس بویایی خود را به طور کامل یا جزئی از دست بدهید.
- خستگی. احساس خستگی و کمبود انرژی میکنید، به خصوص در اواخر روز.
- درد. در عضلات و مفاصل درد یا گرفتگی دارید.
- علائم جنسی. شما ممکن است کاهش میل جنسی یا عملکرد داشته باشید.
پیشگیری از پارکینسون
از آنجا که علت بیماری پارکینسون شناخته نشده است، هیچ راه اثبات شدهای برای جلوگیری از آن وجود ندارد. تحقیقات نشان میدهد که برخی عوامل ممکن است به محافظت در برابر آن کمک کنند. اما دانشمندان از این مسئله مطمئن نیستند. این عوامل عبارتند از:
- ورزش کنید.ورزش هوازی با کاهش خطر بیماری پارکینسون مرتبط است.
- کافئین. برخی مطالعات نشان میدهد که ارتباطی بین نوشیدن نوشیدنیهای کافئیندار، مانند قهوه و چای سبز، با کاهش خطر ابتلا به بیماری پارکینسون وجود دارد.
- داروها. برخی از داروها مانند ایبوپروفن و استاتینها با کاهش خطر ابتلا به این بیماری مرتبط هستند.
تشخیص پارکینسون
در حال حاضر، آزمایش خاصی برای تشخیص بیماری پارکینسون وجود ندارد. تشخیص توسط یک پزشک آموزش دیده در شرایط سیستم عصبی که به عنوان یک متخصص عصب شناسی شناخته میشود، انجام میشود. تشخیص پارکینسون بر اساس سابقه پزشکی شما، بررسی علائم و معاینه عصبی و جسمی است.
تشخیص بیماری پارکینسون میتواند زمان ببرد. متخصصان مراقبتهای سلامتی ممکن است قرار ملاقاتهای پیگیری منظم را با متخصصین عصب شناسی آموزش دیده در اختلالات حرکتی، جهت ارزیابی وضعیت و علائم شما در طول زمان و تشخیص بیماری پارکینسون توصیه کنند.
تیم مراقبتهای سلامتی شما ممکن است برخی از این آزمایشها و روشها را پیشنهاد کند:
- معاینه فیزیکی و عصبی. اینروند شامل گرفتن سابقه پزشکی وانجام یک معاینه عصبی است که تفکر و تواناییهای ذهنی، حواس، هماهنگی و واکنشهای شما را آزمایش میکند.
- آزمایش خون و سایر تستهای آزمایشگاهی. این تستها برای رد کردن شرایط دیگری میباشد که ممکن است باعث علائم شما شوند.
- تستهای تصویربرداری. مانندMRI ، سونوگرافی مغز و اسکن PET.این تستها برای رد کردن شرایط دیگر استفاده میشوند. آنهادرتشخیص بیماری پارکینسون بسیار مفید نیستند.
- اسکن توموگرافی کامپیوتری (SPECT) با انتشار تک فوتون خاص به نام اسکن انتقال دهنده دوپامین (dat). این میتواند به حمایت از مشکوک بودن به بیماری پارکینسون کمک کند و به شناسایی انواع مختلف لرزش کمک کند. امااین علائم ونتایج معاینه عصبی شماست که تشخیص اختلالتان را تعیین میکند. اکثرمردم نیازی به اسکن DAT ندارند.
- آزمایش ژنتیکی. این آزمایش برای تغییرات ژن میباشددر صورتی که سابقه خانوادگی شناخته شدهای از بیماری پارکینسون وجود داشته باشد یا اگر شما بیماری زودرس داشته باشید.
- درمان کوتاه مدت و کمدوز داروها. شاید داروهایی برای درمان بیماری پارکینسون برایتان تجویز شود تا ببینید آیا بهتر میشوید. اگر علائم شما بهبودقابل توجهی نشان دهند، این امر به تأیید تشخیص شما کمک میکند. بایددوز کافی برای نشان دادن تأثیر برایتان تجویز شود، زیرا دریافت دوز کم برای یک یا دو روز قابل اعتماد نیست.
- قرارملاقاتهای مداوم. ممکن است در طول زمان برای تأیید تشخیص، به ملاقاتهای منظم با متخصصین عصب شناسی آموزش دیده در اختلالات حرکتی نیاز باشد.
- تست آلفا-سینوکلئین. این آزمایش که آزمایش تقویت دانه آلفا-سینوکلئین نیز نامیده میشود، بیماری پارکینسون را قبل از شروع علائم تشخیص میدهد.تودههایآلفا-سینوکلئین نشانهای ازبیماری پارکینسون هستند. متخصصان مراقبتهای سلامتی میتوانند این وضعیت را در پوست یا مایع نخاعی آزمایش کنند.
آلفا-سینوکلئین در اجسام لویی یافت میشود و تودههایی تشکیل میدهد که بدن نمیتواند آن را تجزیه کند. تودهها گسترش مییابند و به سلولهای مغزی آسیب میرسانند.
در یک مطالعه در سال ۲۰۲۳، محققان مایع نخاعی بیش از هزار نفر را آزمایش کردند تا به دنبال تودههای پروتئین آلفا-سینوکلئین باشند. این آزمایش به طور دقیق افراد مبتلا به بیماری پارکینسون را ۸۷.۷ درصد از زمان شناسایی کرد. این آزمایش همچنین برای تشخیص افرادی که در معرض خطر بیماری پارکینسون هستند بسیار حساس بود.
این مطالعه از آزمایش تقویت دانه آلفا-سینوکلئین تاکنون گستردهترین مطالعه بود. برخی از محققان میگویند این مطالعه ممکن است یک پیشرفت برای تشخیص بیماری پارکینسون، تحقیقات و آزمایشهای درمانی باشد. اما مطالعات بیشتر لازم است.
این امید در میان محققان وجود دارد که در آینده، این آزمایش میتواند با استفاده از نمونههای خون به جای مایع نخاعی انجام شود.
درمان پارکینسون
بیماری پارکینسون قابل درمان نیست، اما داروها میتوانند به کنترل علائم کمک کنند. داروها اغلب بسیار خوب کار میکنند. هنگامی که آنها دیگر کمک نمیکنند، برخی از افراد ممکن است نیاز به جراحی داشته باشند. تیم مراقبتهای سلامتی شما همچنین احتمال دارد ورزش هوازی، فیزیوتراپی را که بر تعادل و کشش و گفتاردرمانی تمرکز دارد، توصیه کند.
داروها
داروها ممکن است به بهبود مشکلات راه رفتن، حرکت و لرزش کمک کنند. این داروها با افزایش یا جایگزینی دوپامین در مغز کار میکنند.
افراد مبتلا به بیماری پارکینسون سطح پایین دوپامین مغزی دارند. اما دوپامین نمیتواند به طور مستقیم داده شود زیرا نمیتواند وارد مغز شود.
علائم شما ممکن است پس از شروع درمان به طور قابل توجهی بهبود یابد. مزایا با گذشت زمان کاهش مییابد، اما معمولاً داروها هنوز علائم را به خوبی کنترل میکنند.
داروهایی که ممکن است برای شما تجویز شود عبارتند از:
- کاربی دوپا/لوودوپا. لوودوپا مؤثرترین داروی بیماری پارکینسون است. این یک ماده شیمیایی طبیعی است که به مغز منتقل میٰشود و به دوپامین تبدیل میشود. لوودوپا با کاربی دوپا ترکیب میشود تا به لوودوپا کمک کند که به مغز برسد و از عوارض جانبی مانند تهوع جلوگیری کند یا آن را کاهش دهد.
عوارض جانبی ممکن است شامل تهوع و سبکی سر در هنگام ایستادن باشد که به آن فشار خون ارتواستاتیک میگویند. دوزهای بالاتر لوودوپا ممکن است باعث حرکات غیرارادی شود که به عنوان دیسکینزی شناخته میشود. اگر این اتفاق بیفتد، ممکن است نیاز به کاهش یا تنظیم دوز شما باشد.
تأثیر لوودوپا ممکن است با گذشت زمان کاهش یابد. همچنین ممکن است تأثیر آن افزایش و کاهش یابد. به این حالت از بین رفتن (تأثیر دارو) میگویند.
کاربی دوپا/لوودوپا معمولاً بهتر است در صورت ابتلا به بیماری پارکینسون پیشرفته، با معده خالی مصرف شود. توصیههای تیم مراقبتهای سلامتی خود را در مورد بهترین زمان مصرف آن دنبال کنید.
- لوودوپا استنشاقی. این دارو به مدیریت علائم کمک میکند زمانی که داروهای خوراکی به طور ناگهانی در طول روز کار نمیکنند.
- تزریق کاربی دوپا/لوودوپا . این دارو از طریق لوله تغذیه به شکل ژل داده میشود و مستقیماً به روده کوچک میرود.
لوله در حین جراحی کوچک قرار میگیرد. برخی از خطرات ناشی از استفاده لوله وجود دارد. مثلاً لوله ممکن است جا به جا شود یا باعث عفونت در محل تزریق شود.
تزریق کاربی دوپا/لوودوپا برای آن دسته از بیماران مبتلا به پارکینسون پیشرفته است که هنوز به دارو پاسخ میدهند اما به سطح ثابتتری از لوودوپا نیاز دارند. این به کنترل مشکلات حرکتی و سایر علائم مانند اضطراب و افسردگی کمک میکند.
- آگونیستهای دوپامین. برخلاف لوودوپا، آگونیستهای دوپامین به دوپامین تبدیل نمیشوند. در عوض، آنها اثرات دوپامین در مغز را تقلید میکنند.
آنها به اندازه لوودوپا در درمان علائم مؤثر نیستند. اما بیشتر دوام میآورند و ممکن است با لوودوپا جهت بهبود عملکرد آن استفاده شوند.
آگونیستهای دوپامین عبارتند از:
- پرامیپکسول.
- روتیگوتین که به عنوان یک برچسب پوستی داده میشود.
- آپومورفین، یک آگونیست دوپامین کوتاه مدت جهت تسکین سریع.
عوارض جانبی آگونیستهای دوپامین ممکن است شامل سبکی سر، تهوع، هذیانات و خواب آلودگی باشد. این دارو همچنین ممکن است باعث حرکات غیرارادی و رفتارهای اجباری مانند بیشفعالی جنسی، قمار و غذا خوردن شود.
اگر این داروها را مصرف میکنید و به شیوهای رفتار میکنید که برایتان معمول نیست، با تیم مراقبتهای سلامتی خود صحبت کنید.
- مهارکنندههای مونوامین اکسیداز بی (MAO B).
این داروها عبارتند از:
- سلیجیلین.
- راساژیلین.
- سافینامید.
مهارکنندههای مونوامین اکسیداز بی، به مسدود کردن آنزیمی به نام مونوآمین اکسیداز بی کمک میکنند که دوپامین مغزی را تجزیه میکند. وقتی سلیجیلین با لوودوپا تجویز میشود، ممکن است لوودوپا را از فرسایش در تأثیر باز دارد.
عوارض جانبی مهارکنندههای مونوامین اکسیداز بی ممکن است شامل سردرد، تهوع ، بیخوابی و آشفتگی باشد.
مهارکنندههای مونوامین اکسیداز بی نیز ممکن است باعث هذیانات شوند. هنگامی که به کاربی دوپا/لوودوپا اضافه میشود، این داروها خطر هذیانات را افزایش میدهند.
مهارکنندههای مونوامین اکسیداز بی معمولاً همراه با اکثر داروهای ضدافسردگی یا برخی از داروهای ضد درد استفاده نمیشوند زیرا ممکن است واکنشهای جدی اما نادر رخ دهد. قبل از مصرف داروهای دیگر با مهارکنندههای مونوامین اکسیداز بی، از متخصص مراقبتهای سلامتی خود بپرسید.
- کاتکول-O-متیل ترانسفراز، همچنین به نام مهارکنندههای COMT. این داروها به درمان لوودوپا کمک میکنند تا با مسدود کردن آنزیمی که دوپامین را تجزیه میکند، بیشتر دوام بیاورد. این داروها عبارتند از:
- انتاکاپون.
- اوپیکاپون.
- تولکاپون. این دارو به دلیل خطر آسیب جدی کبد و نارسایی کبد، به ندرت تجویز میشود.
عوارض جانبی مهار کنندههای COMT ممکن است شامل افزایش خطر حرکات غیرارادی باشد. عوارض جانبی میتواند شامل اسهال، تهوع یا استفراغ نیز باشد.
- آنتی کولینرژیک. این داروها سالها استفاده میشدند. آنها در حال حاضر به دلیل مزایای متوسط و خطر عوارض جانبی استفاده نمیشوند. آنها ممکن است در کنترل لرزش شدید برای برخی از افراد مبتلا به بیماری پارکینسون مفید باشند. این داروها شامل موارد زیر هستند:
- بنزتروپین.
- تریهگزیفنیدیل.
عوارض جانبی داروهای آنتی کولینرژیک ممکن است شامل از دست دادن حافظه، مشکلات ادراری، سردرگمی، تاری دید، خشکی دهان و یبوست باشد.
- آمانتادین. این دارو ممکن است به تنهایی برای تسکین کوتاه مدت علائم خفیف و اولیه بیماری پارکینسون مصرف شود. این ماده عمدتاً با کاربی دوپا/لوودوپا در طول بیماری پیشرفته پارکینسون جهت کمک به کنترل حرکات غیرارادی عضلات استفاده میشود.
عوارض جانبی آمانتادین ممکن است شامل پوست لکه دار، مشکلات تفکر و حافظه، تورم مچ پا ، هذیانات و پریشانی باشد.
- آنتاگونیستهای گیرنده آدنوزین. یکی از این داروها ایسترادفیلین است. این داروها به جلوگیری از فرسایش دوپامین کمک میکنند و اجازه میدهند دوپامین بیشتری آزاد شود. محققان همچنین در حال بررسی این هستند که آیا این داروها ممکن است به درمان سایر علائم بیماری پارکینسون کمک کنند.
- پیماوانسرین. این دارو هذیانات و توهمات را که ممکن است با بیماری پارکینسون رخ دهد درمان میکند.
جراحی
جراحی برای بیماری پارکینسون شامل تحریک عمقی مغز است.
تحریک عمقی مغز
تحریک عمقی مغز، که DBS نیز نامیده میشود، شامل قرار دادن الکترودها در مغز است. الکترودها به دستگاهی شبیه دستگاه تنظیم کننده ضربان قلب متصل میشوند که زیر پوست قفسه سینه قرار میگیرد. الکترودها به ژنراتوری متصل میشوند که در قفسه سینه در نزدیکی استخوان یقه قرار دارد. ژنراتور، پالسهای الکتریکی را به مغز میفرستد و ممکن است علائم بیماری پارکینسون را کاهش دهد.
امکان دارد جهت تنظیم تنظیمات برای بهترین نتایج، به قرار ملاقاتهای مداوم نیاز داشته باشید. برخی از افراد با سیستم DBS مشکل دارند یا به دلیل تحریک، دچار عوارض میشوند. یک عضو تیم مراقبتهای سلامتی شما ممکن است نیاز به تنظیم یا جایگزینی برخی از بخشهای سیستم داشته باشد.
DBS میتواند برای بهبود لرزش شدید و کنترل حرکات غیرارادی عضلات به نام دیسکینزی بسیار مفید باشد. همچنین جهت کنترل تغییر پاسخ به لوودوپا یا برای کنترل دیسکینزی که با تغییرات پزشکی بهبود نمییابد، مؤثر است.
تحریک عمقی مغز برای افرادی که به درمان لوودوپا پاسخ میدهند، مؤثرتر است. اگرچه DBS ممکن است مزایای بلند مدت برای کمک به علائم داشته باشد، اما از بدتر شدن بیماری پارکینسون جلوگیری نمیکند. محققان به دنبال راههایی برای بهبود عملکرد این روش درمانی هستند.
عوارض جانبی تحریک عمقی مغز ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- خونریزی در مغز.
- آسیب یا مرگ بافت.
- عفونت.
- پارگی پوست.
- تکان خوردن ناگهانی عضلات.
- افسردگی.
- مشکلات گفتاری یا بینایی.
درمانهای پیشرفته پارکینسون
سونوگرافی متمرکز با هدایت MRI، یک درمان کمتر تهاجمی است که به مدیریت لرزش در برخی از افراد مبتلا به بیماری پارکینسون کمک میکند. ام آر آی، سونوگرافی را به مناطق مغزی که لرزش شروع میشود هدایت میکند. امواج سونوگرافی در دمای بسیار بالایی قرار دارند و این مناطق را میسوزانند.
عوارض جانبی سونوگرافی متمرکز با هدایت MRI ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- مشکلات راه رفتن و گفتار.
- حرکات عضلانی غیرارادی جدید که دیسکینزی نیز نامیده میشود.
سبک زندگی و درمانهای خانگی
برخی از تغییرات سبک زندگی ممکن است به کاهش علائم بیماری پارکینسون شما کمک کند. اما برخی داروها میتوانند علائم شما را بدتر کنند. از تیم مراقبتهای سلامتی خود بپرسید که کدام درمانها بیشترین تسکین علائم را با کمترین عوارض جانبی فراهم میکنند.
تغذیه سالم
هیچ غذایی برای درمان بیماری پارکینسون به طور قطعی ثابت نشده است، اما برخی ممکن است به کاهش علائم کمک کنند. به عنوان مثال، خوردن غذاهای سرشار از فیبر و نوشیدن مایعات فراوان میتواند به جلوگیری از یبوست کمک کند.
یک رژیم غذایی متعادل همچنین مواد مغذی مانند اسیدهای چرب امگا ۳ را فراهم میکند که ممکن است به افراد مبتلا به بیماری پارکینسون کمک کند.
ورزش
ورزش ممکن است قدرت عضلانی، راه رفتن، انعطاف پذیری و تعادل شما را بهبود بخشد. همچنین میتواند به کاهش افسردگی و اضطراب کمک کند.
از متخصص مراقبتهای سلامتی خود بخواهید که یک فیزیوتراپیست را پیشنهاد کند که بتواند به شما در ایجاد یک برنامه ورزشی کمک کند. تمریناتی مانند پیادهروی، شنا، باغبانی، رقص، ایروبیک آبی و حرکات کششی میتوانند مفید باشند.
برای بهبود تعادل و راه رفتن، این نکات را امتحان کنید:
- خیلی سریع حرکت نکنید.
- هنگام راه رفتن ابتدا پاشنه پای خود را پایین بیاورید.
- وقتی راه میروید، مستقیم به جلو نگاه کنید، نه به پایین.
جلوگیری از افتادن
نکات زیر ممکن است کمک کند:
- عجله نکنید.
- کارهای زیادی را همزمان انجام ندهید.
- از دستگیره استفاده کنید.
- از چراغهای شب استفاده کنید.
- از فرش یا صندلیهای گردان استفاده نکنید و سیمها را از مسیر راه دور نگه دارید.
- تکنیکهای جدید چرخیدن و پیادهروی را یاد بگیرید، از جمله فرود روی پاشنه پا. همچنین، صاف بایستید و به جای اینکه هنگام راه رفتن به پای خود نگاه کنید، به جلو نگاه کنید. اگه شروع به کشیدن پاهایتان روی زمین کردید، راه رفتن خود را متوقف کنید. وضعیت بدنتان را بررسی کنید و مطمئن شوید که صاف ایستادهاید.
- اگر متخصص مراقبتهای سلامتی شما این را توصیه میکند، از واکر یا عصا استفاده کنید.
فعالیتهای زندگی روزمره
این دسته از متخصصان مراقبتهای سلامتی میتوانند در کارهای روزانه کمک کنند:
- کاردرمانگر. یک کاردرمانگر میتواند راههایی را برای کمک به فعالیتهایی مانند پانسمان، حمام و پخت و پز به شما نشان دهد.
- گفتاردرمانگر. یک گفتاردرمانگر ممکن است بتواند در قورت دادن و مشکلات گفتاری کمک کند.
طب جایگزین
درمانهای حمایتی ممکن است به کاهش برخی از علائم بیماری پارکینسون مانند درد، خستگی و افسردگی کمک کند. وقتی این روشها با درمانهای پزشکی شما ترکیب شوند، ممکن است کیفیت زندگی شما را بهبود ببخشند. این روشها شامل موارد زیر میشوند:
- ماساژ. ماساژ درمانی میتواند تنش عضلانی را کاهش دهد و باعث آرامش شود. این درمان به ندرت تحت پوشش بیمه درمانی است.
- تای چی. تای چی که یک شکل باستانی از ورزش چینی است، از حرکات آهسته و روان استفاده میکند که ممکن است انعطاف پذیری، تعادل و قدرت عضلانی را بهبود بخشد. تای چی همچنین ممکن است به جلوگیری از افتادن کمک کند. انواع مختلفی از تای چی برای افراد در هر سنی یا شرایط جسمی طراحی شده است.
- یوگا. در یوگا، حرکات و حالتهای کششی ملایم ممکن است انعطاف پذیری و تعادل را افزایش دهد. شما میتوانید بیشتر حالتها را متناسب با تواناییهای فیزیکی خود تغییر دهید.
- تکنیک الکساندر. این تکنیک،که بر وضعیت عضلات، تعادل و فکر کردن در مورد نحوه استفاده از عضلات تمرکز دارد، ممکن است تنش و درد عضلات را کاهش دهد.
- مدیتیشن. در مدیتیشن، شما به آرامی فکر میکنید و ذهن خود را بر روی یک ایده یا تصویر متمرکز میکنید. مدیتیشن ممکن است استرس و درد را کاهش دهد و حس رفاه شما را بهبود بخشد.
- تکنیکهای آرامسازی.این روشها به کاهش فشار خون و ضربان قلب و بهبود تن عضلانی کمک میکند.
- خودهیپنوتیزم. این روش به شما کمک میکند تا هنگام تأثیر گرفتن از عبارت یا پیشنهاد خود، آرامش را بیاموزید.
مقابله و حمایت
زندگی با هر بیماری مزمن میتواند سخت باشد و گاهی اوقات احساس خشم، افسردگی یا دلسرد شدن معمول است. بیماری پارکینسون عمیقاً ناامید کننده میباشد زیرا راه رفتن، صحبت کردن و حتی خوردن سختتر و وقتگیرتر میشود.
افسردگی در افراد مبتلا به بیماری پارکینسون شایع است. اما داروهای ضدافسردگی به کاهش علائم افسردگی کمک میکنند. اگر احساس غم و اندوه یا ناامیدی دارید که از بین نمیرود، با تیم مراقبتهای سلامتی خود صحبت کنید.
اگرچه دوستان و خانواده میتوانند بهترین افراد حمایتگر شما باشند، اما درک افرادی که میدانند شما در حال تجربه چه چیزی هستید، میتواند به ویژه مفید باشد. گروههای حمایتی برای همه مناسب نیست. با این حال، برای بسیاری از افراد مبتلا به بیماری پارکینسون و خانوادههایشان، یک گروه حمایتی میتواند منبع خوبی برای اطلاعات عملی در مورد بیماری پارکینسون باشد.
همچنین، گروهها مکانی را برای شما فراهم میکنند تا افرادی را پیدا کنید که در شرایط مشابهی قرار دارند و میتوانند از شما حمایت کنند.
تلاش برای حفظ برخی از فعالیتهای معمول شما ممکن است مفید باشد. هدف این است که تا حد ممکن کارهای زیادی را انجام دهید که میتوانستید آنها را قبل از شروع علائم بیماری پارکینسون انجام دهید. روی زمان حال تمرکز کنید و سعی کنید نگرش مثبتی را حفظ کنید.
جهت کسب اطلاعات در مورد گروههای حمایتی در جامعه خود، با تیم مراقبتهای سلامتی خود، یک مددکار اجتماعی بیماری پارکینسون یا یک پرستار سلامت عمومی در محله خود صحبت کنید. همچنین میتوانید با بنیاد پارکینسون یا انجمن بیماری پارکینسون آمریکا تماس بگیرید.
شما و خانوادهتان همچنین میتوانید از صحبت با یک متخصص سلامت روان مانند یک روانشناس یا مددکار اجتماعی که در کار با افرادی که بیماریهای مزمن دارند آموزش دیده است، بهرهمند شوید.
آماده شدن برای قرار ملاقات
احتمالاً ابتدا با متخصص مراقبتهای سلامتی خانواده خود ملاقات خواهید کرد. سپس ممکن است به پزشک آموزش دیده در اختلالات سیستم عصبی، به نام متخصص مغز و اعصاب ارجاع شوید.
از آنجا که اغلب چیزهای زیادی برای بحث وجود دارد، ایده خوبی است که برای قرار ملاقات خود آماده شوید. در اینجا برخی از اطلاعاتی که کمک ميکند تا آماده شوید آورده شده است:
کاری که شما میتوانید انجام دهید
- هر علائمی که دارید را بنویسید، از جمله حتی علائمی که ممکن است با دلیل قرار ملاقات شما ارتباط نداشته باشد.
- اطلاعات شخصی کلیدی را بنویسید، از جمله هر گونه استرس عمده یا تغییرات اخیر زندگی.
- لیستی از تمام داروها، ویتامینها و مکملهایی که مصرف میکنید را تهیه کنید.
- در صورت امکان، از یکی از اعضای خانواده یا دوستانتان بخواهید که با شما بیاید.گاهی اوقات ممکن است به یاد آوردن تمام اطلاعاتی که در طول قرار ملاقات به شما داده میشود، دشوار باشد. کسی که با شما میآید،ممکن است چیزی را به یاد بیاورد که آن را متوجه نشدهاید یا فراموش کردهاید.
- سؤالاتی را که باید در طول قرار ملاقات خود بپرسید، بنویسید.
زمان شما در قرار ملاقات محدود است، بنابراین تهیه لیستی از سؤالات از قبل میتواند به شما کمک کند تا از زمان خود بیشترین استفاده را ببرید. درباره بیماری پارکینسون، برخی از سؤالات اساسی که باید بپرسید عبارتند از:
- قویترین احتمال علت علائم من چیست؟
- آیا دلایل احتمالی دیگری هم وجود دارد؟
- به چه نوع تستهایی احتیاج دارم؟ آیا این تستها نیاز به آمادگی خاصی دارند؟
- بیماری پارکینسون معمولاًچگونه بدترمیشود؟
- آیا در نهایت به مراقبت طولانی مدت نیازخواهم داشت؟
- چه درمانهایی در دسترس است و کدام را برای من توصیه میکنید؟
- چه نوع عوارض جانبی را میتوانم از درمان انتظار داشته باشم؟
- اگر درمان تأثیر نداشته باشدیا دیگر کار نکند، آیا گزینههای جایگزین دارم؟
- من شرایط سلامتی دیگری دارم.چگونه میتوانم این شرایط را با هم مدیریت کنم ؟
- آیا بروشورهایا سایر مطالب چاپی وجود دارد که بتوانم با خود به خانه ببرم؟چه وبسایتهایی را توصیه میکنید؟
علاوه بر سؤالاتی که برای پرسیدن از تیم مراقبت خود آماده کردهاید، از پرسیدن سؤالاتی که در طول قرار ملاقات به ذهنتان می رسد، دریغ نکنید.
چه انتظاری از پزشک خود داشته باشید
تیم مراقبتهای سلامتی شما احتمالاً چند سوال از شما میپرسد. آماده بودن جهت پاسخ دادن به آنها ممکن است زمان را برای اختصاص به هر جزئیاتی که میخواهید زمان بیشتری را صرف آن کنید، هدر دهد. ممکن است از شما چنین سؤالاتی پرسیده شود:
- چه زمانی علائم شما برای اولین بار شروع شد؟
- آیا شما همیشه این علائم را دارید یاآنها میآیندو میروند؟
- آیا به نظر میآید چیزی علائم شما را بهبود میبخشد؟
- آیا به نظر میآید چیزی علائم شما را بدتر میکند؟
منبع:
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/parkinsons-disease/symptoms-causes/syc-20376055
