خانه » روانشناسی اختلالات » اختلال خواب » ۴ روش برای داشتن خوابی آرامتر
درمان بی خوابی

۴ روش برای داشتن خوابی آرامتر

Author : Psychological Website

همه افراد در دوره‌هایی از زندگی خود دچار بی خوابی می شوند ولی اگر بی خوابی برای شما الگویی همیشگی شده است و شما دائما احساس خستگی و کسلی می‌کنید باید به‌فکر درمان بی خوابی خود باشید.

درمان بی خوابی

با رعایت موارد ذیل می توانید بر بی خوابی خود غلبه کنید:

۱- یک اتاق خواب آرام برای خودتان ترتیب دهید.

اگر مشکل خواب دارید ذرمان بی خوابی شما ان است که اتاق را تاریک نگه دارید. دلیلی وجود دارد که ما روزهای تاریک و خسته‌کننده را «خواب‌آور» می‌نامیم. کمبود نور باعث می‌شود یک غده عصبی در مغز، هورمون ملاتونین ترشح کند؛ هورمونی که باعث می‌شود ما احساس خواب آلودگی کنیم.

از طرفی تنها بعضی از افراد می‌دانند که نور حتی از پلک‌های بسته نیز عبور می‌کند و به همین دلیل است که جمجمه ما را بیدار می‌کند.

این واقعیت فیزیولوژیک باعث می‌شود تا هر نوع صفحه نمایش دیجیتال، هنگامی که قبل از خواب حتی برای یک دوره کوتاه به آن می‌نگریم مانع خواب خوب ما می‌شود. نور آبی که از صفحه نمایش منتشر می‌شود، از آزاد شدن ملاتونین در بدن جلوگیری می‌کند و این امر باعث می‌شود بدن باور کند که روز است. گوشی هوشمند خود را حداقل یک یا دو ساعت قبل از خوابیدن در گوشه‌ای دور از خود قرار دهید، آنگاه بدن شما به ریتم طبیعی خود به خواب می‌رود. اگر شما در یک شهر بزرگ زندگی می‌کنید، صفحه نمایش تنها منبع نور نیست که می‌تواند شما را بیدار نگه دارد. از چراغ‌های خیابانی تا چراغ‌های خودرو، همگی آلودگی‌های نوری مدرنی است که از نور طبیعی آسمانی که بشر در طول دوره تکامل خود شب‌ها در زیر آن می‌خوابیده است بیشتر است. مردم معمولاً از خواب عمیق پروازهای طولانی مدت، زمانی که یک چشم بند بر روی چشم می‌گذارند شگفت زده می‌شوند. معادله در اینجا ساده است: چشم‌های آرام =ذهن آرام = مغزی که به‌سرعت به خواب می‌رود. شما می‌توانید همان اثر را با پرده‌های سیاه به‌دست آورید. اتاق شما زمانی به اندازه کافی تاریک است که وقتی دستتان را حدود یک فوت دور از چشمتان نگه داشتید، نتوانید آن را ببینید.

الف. عطر گیاهانی مانند اسطوخدوس را امتحان کنید.

وقتی به‌سمت یک نانوائی با عطرهای خوشمزه راه می‌روید، نه تنها عطر آن را حس می‌کنید، بلکه آن را به یاد می‌آورید. و این به دلیل این است که نورون‌های بویایی به‌طور مستقیم با مدارهای عاطفی مغز مرتبط هستند. بعضی از عطرها به طور مستقیم به حافظه می‌چسبند، مثل بوی عطر مادربزرگ و احساس راحتی که ممکن است به‌یاد بیاورد. بعضی‌ها مانند اسطوخدوس، پیامی را به‌یاد می‌آورند که ذهن شما را وادار به عقب انداختن و کم کردن سرعت می‌کند. نشان داده شده است که اسطوخدوس برای بهبود خواب آرام کاربرد دارد.

روانپزشکان ولزی اخیراً دریافتند که بوییدن روغن اسطوخدوس قبل از خواب باعث افزایش خواب آهسته، عمیق و ترمیمی می‌شود و باعث می‌شود ضربان قلب شما کاهش می‌یابد و تنش عضلانی از بین برود. مقداری از اسطوخدوس بر روی بالش خود اسپری کنید با این کار شما به‌طور همزمان مغز خود را به روال طبیعی خود هل می‌دهید. اگر شما در تمام طول روز در معرض بوی اسطوخدوس قرار بگیرید، بوی اسطوخودوس در شب به ذهن شما یادآوری می‌کند چرا در آن بالش استراحت می‌کنید و می‌گوید وقت خواب است.

ب. وقت رفتن به خواب، اتاقت را خنک کن.

برای صرفه‌جویی در انرژی هنگامی که ما خواب هستیم، بدن ما درجه حرارت خود را کاهش می‌دهد و این حرارت در حدود ۳:۰۰ تا ۴:۰۰ صبح به پایین‌ترین نقطه خود می‌رسد. اکثر مردم در دمای پایین راحت می‌خوابند. جلوگیری از پایین آمدن دمای بدن، آن را از درجه طبیعی خود خارج می‌کند و عواقب قابل توجهی دارد. تنظیم دمای بدن خود را پایین بیاورید و پتوهای اضافی را از روی خود بردارید.

تنظیمات دمای بیش از حد بالا و یا پتوهای اضافی، شما را بیش از حد گرم می‌کند و مانع از رسیدن به مرحله ۳ و ۴ خواب می‌شود. اگرچه ممکن است نسبت به انجام این آزمایش امتناع ورزید، اما بدن شما از اینکه اجازه می‌دهید به‌طور طبیعی خنک شود، از شما تشکر می‌کند.

۲- برای درمان بی خوابی در طول روز ورزش کنید

روش دیگر درمان بی خوابی ورزش کردن اسن. بیست تا سی دقیقه ورزش روزانه باعث می‌شود بدن شما در پایان روز احساس خستگی کند. مطالعات نشان داده‌اند تمرینات صبح و بعدازظهر کیفیت خواب را بهبود می‌بخشند و خوابی آرامتر را به شما هدیه می‌دهند. البته نزدیک به زمان خوابتان نباید ورزش کنید. زیرا یدن شما برای انکه حالت خواب بگیرد به زمان احتیاج دارد.

نیاز به انجام ورزش‌های سنگین نیست. در واقع، تمرین شدید و دیروقت در روز، دمای بدن و لاکتات ماهیچه را افزایش می‌دهد که باعث می‌شود سخت‌تر به خواب بروید و خواب راحتی نداشته باشید. به‌جای آن، هر نوع فعالیتی که استرس شما را کاهش می‌دهد، انتخاب کنید. چندین بار پیاده‌روی یا بالا رفتن از پله‌ها کاملاً خوب است. بی‌خوابی اغلب باعث تحریک احساسات، اضطراب و افسردگی می‌شود که ورزش می‌تواند آن را از بین ببرد. یک پیاده‌روی سریع بعد از کار یا هر فعالیت کوتاه‌مدت هوازی (پیاده‌روی- دو- دوچرخه) که موجب افزایش ضربان قلب و میزان نفس شود، ذهن شما را پاک می‌کند و شما را برای خواب آماده می‌کند. پس برای درمان بی خوابی خود بطور منظم ورزش کنید.

۳- از نوشیدن قهوه، سیگار و غذای سنگین در شب پرهیز کنید.

شما صبح زود از خواب بیدار می‌شوید، پس قهوه می‌نوشید تا بیدار بمانید. شما هنوز در عصر به‌واسطه قهوه برانگیخته هستید، بنابراین قرص خواب استفاده می‌کنید. اما با این حال، این راه درست برای رسیدن به خواب مداوم و با کیفیت بالا نیست. اجتناب از کافئین حداقل شش ساعت قبل از خواب، این اطمینان را به شما خواهد داد که اثر تحریک کننده آن تا زمانی که شما می‌خواهید بخوابید از بین رفته است. اگر هنوز هم نسبت به پیشرفت خواب شبانه خود حساس هستید، سعی کنید از خوردن شراب یا خوردن قرص خواب اجتناب کنید – زیرا اینها راه‌حل‌های کوتاه‌مدت است که به‌سرعت کیفیت خواب را بدتر می‌کند. آنها ممکن است در ابتدا به شما کمک کنند سریع به خواب بروید، اما چرخه خواب را، از جمله پیشرفت منظم خواب از مراحل ۱ تا ۴ و دوباره بازگشت به خواب REM، که در آن ما رویا می‌بینیم را به هم می‌زند. هر دوره خواب از سه تا چهار تا از این دوره‌های ۹۰ دقیقه‌ای تشکیل شده است. الکل و قرص‌ها عمیق‌ترین مراحل خواب (خوابی آرامتر) را مختل می‌کنند، به همین دلیل است که شما در صبح احساس شادابی نمی‌کنید. شما ممکن است یک فنجان چای گیاهی یا تکنیک‌های آرامش مثل یک کشش ملایم یا یک پیاده‌روی کوتاه را امتحان کنید. ذهن آرام، کلید آرامش است.

۴- خواب طبق برنامه و منظم، کلید درمان بی خوابی است.

خواب تا ظهر ممکن است خیلی خوب به‌نظر برسد، اما هیچ فایده‌ای برای شما ندارد. مهمترین جنبه‌ای که برای هر روال خواب وجود دارد، تداوم است یعنی رفتن به رختخواب و بیدار شدن در تقریباً در یک ساعت مشخص در هر روز. این شامل تعطیلات آخر هفته هم هست. اگر شبی خوب نخوابیدید و صبح خسته هستید بهیچوجه بیشتر نخوابید و راس ساعت همیشگی از تخت بیرون بیایید. خواب منظم نه تنها باعث می‌شود بدن ریتم خود را حفظ کند، بلکه مزایای دیگری هم دارد. تحقیقات مکرراً ارتباط بین خواب کافی (۷ تا ۸ ساعت) و وزن بدن سالم را نشان می‌دهند. تحقیقات بیشتر نشان داده‌اند که افرادی که برنامه‌های خواب مداوم دارند نیز درصد چربی بدن کمتری دارند. به جای این که صبح‌ها دیوانه‌وار لباس بپوشید و با عجله به سر کار بروید، تلفنتان را بگذارید و به رختخواب بروید. زنگ هشدار خود را برای انجام ۵ دقیقه مدیتیشن یا حرکات کششی تنظیم کنید. با این کار بدنی سالم‌تر و خوابی آرامتر خواهید داشت.

دانستنی‌های درمان بی خوابی به‌طور خلاصه:

(۱)  هر روز در زمان معینی بخوابید و بیدار شوید.

(۲) پیش از خواب تنفس شکمی و ریلکسیشن انجام دهید. این کار علاوه بر آنکه بدن شما را آرام و ریلکس کرده و برای خواب آماده می‌کند، فکر شما را به‌جای افکار ناخوانده و نگرانی از به‌خواب نرفتن، متمرکز بر تنفستان می‌کند. سعی کنید به نفس‌های خود تمرکز کنید.

مدیتیشن چگونه می‌تواند بی‌خوابی را درمان کند؟

اگر بی‌خوابی مشکل اصلی شماست، امتحان «مدیتیشن» می‌تواند مفید باشد. نشان داده شده است که متد مدیتیشن عمیق، زمان خواب را افزایش می‌دهد، کیفیت خواب را بهبود می‌بخشد و به خواب رفتن (و در خواب ماندن) را آسانتر می‌کند. اینها برخی حقایق اساسی درباره این روش هستند که به شما کمک می‌کنند هرگونه اکراه درباره انجام مدیتیشن را کنار بگذارید:

۱.ایمن است. مدیتیشن ابزار مهمی برای افرادی است که به دنبال روشی کاملاً طبیعی و بدون دارو برای درمان بی‌خوابی هستند. در واقع مدیتیشن به کاهش مصرف قرص‌های خواب کمک می‌کند. مدتیشین احتمالا نشانگان بی‌خوابی را با کاهش میزان برانگیختگی مغزی بهبود می‌بخشد و همچنین عوارض جانبی در کاربرد این روش وجود ندارد.

۲.مدیتیشن همراه با سایر روش‌های خواب می‌تواند استفاده شود. ترکیب درمان شناختی رفتاری برای خواب (سی بی تی-آی) با مدیتیشین ذهن آگاهانه خواب را بهتر از سی بی تی-آی تنها بهبود می‌دهد.

۳. مدیتیشن مزایای سلامتی چندگانه‌ای دارد. مدیتیشن نه تنها می تواند کیفیت خواب را بهبود بخشد، بلکه به کاهش فشار خون و تسکین درد، اضطراب و افسردگی نیز کمک می کند.

۴. انجام مدیتیشن آسان است. مدیتیشن عملی کم هزینه و قابل دسترسی است که هرکسی می‌تواند آن را امتحان کند – افرادی که از بی خوابی رنج می برند، در همه سنین به‌خوبی به این تمرین پاسخ می‌دهند، از جمله بزرگسالان مسن‌تر. هرچند می‌توانید به کلاس‌های مدیتیشن و کتاب هایی برای آموزش مدیتیشن مراجعه کنید. اما حتما برنامه های رایگان و آنلاین و ویدیوهای یوتیوب را نیز درصورت تمایل به روش مدیتیشین، قبل از پرداخت هزینه برای آن، امتحان نمایید.

مبانی: مدیتیشن با یافتن مکانی راحت برای نشستن یا تکیه دادن شروع می‌شود، و بعد باید چشمانتان را ببندید و به آرامی و بطور عمیق نفس بکشید و توجه‌تان را به تنفستان حین دم و بازدم متمرکز سازید. اگر حواستان پرت شد، فقط توجهتان را به تنفستان برگردانید. می‌توانید ۵ دقیقه در ابتدا این کار را انجام دهید و به تدریج میزان زمان را با کسب راحتی بیشتر حین تمرین، افزایش دهید.

(۳) یک ساعت پیش از خوابیدن، از تلویزیون، کامپیوتر و موبایل استفاده نکنید؛ زیرا از ترشح هورمون ملاتونین که موجب خواب‌آلودگی فرد می‌شود جلوگیری می‌کند.

(۴) از تخت خود تنها برای خوابیدن استفاده کنید. در صبح حداکثر ۲۰ دقیقه پس از بیداری از تخت خارج شوید. در اینصورت بواسطه شرطی سازی تخت شما برایتان تداعی گر خواب می شود و نه بی خوابی.

(۵) اگر در تخت خود پس از ۲۰ دقیقه خوابتان نبرد از تخت خود بیرون بیایید، به اتاق دیگری بروید و مشغول به کاری شوید. می توانید کتاب بخوانید و یا به موسیقی گوش کنید. از وسایل الکترونیکی مانند کامپیوتر و تلویزیون پرهیز کنید زیرا شما را کاملا بی خواب می کند.

(۶) در صورتی که شبی خوابتان نبرد، سعی نکنید با بیشتر خوابیدن در صبح آن را جبران کنید؛ زیرا باعث بهم ریختن خوابتان می‌شود. از اینکه شاید شب بخواب نروید هراس نداشته باشید زیرا خود این فکر باعث بی خوابی شما می گردد. بخو بگویید اگر خوابم هم نبرد فاجعه نمی شود. نهایتا انقدر خسته می شوم که خوابم می برد.

(۷) در نهایت آنکه در طول روز به فعالیت مشغول شوید تا شب آنقدر خسته باشید که به‌سرعت خوابتان ببرد.

(۸) دمای اتاقتان را بالا نگاه ندارید.

(۹) قهوه و چای زیاد ننوشید.

(۱۰) درمان بی خوابی در گروهی از افراد توسط نور درمانی که عبارت است از قرار گرفتن در مقابل مقدار مشخصی نور صورت می گیرد. درباره این روش با درمانگر خود گفتگو کنید تا میزان مورد نیاز نور زا با یکدیگر تعیین نماییید.

(۱۱) درمان بی خوابی بواسطه داروهای ارام بخش و خواب اور در مواردی که دچار الگوی بی خوابی هستید غیر مفید و اسیب زا است. از داروهای خواب اور تنها در بی خوابی های مقطغی و موردی و با تجویز پزشک می توان استفاده کرد.

(۱۲) موسیقی می‌تواند به آرامش و خواب بهتر کمک کند. مشکل خوابیدن (بد خوابی) می‌تواند اثرات منفی و وسیعی روی سلامتی‌تان داشته باشد، لذا باید آن را جدی بگیرید. برای مثال، ایمنی شما را حین رانندگی کاهش می‌دهد و خطر بلندمدت شرایط پزشکی مثل چاقی و بیماری قلبی را افزایش می‌دهد. هرچند «وسایل کمک‌های خواب» پزشکی می‌توانند به شما در حل مشکل کمک کنند، اما عوارض جانبی دارند و کاربرد درازمدتشان مناسب نمی‌باشد. خوشبختانه، درمان ارزان دیگری برای شب‌های بی‌خوابی و یا درمان بی خوابی وجود دارد که عوارض جانبی منفی نداشته و شکل دهنده‌ی عادت است: موسیقی.

درمان بی خوابی توسط موسیقی چیزی بیش از صدایی است که گوش دادن به آن موجب لذت می‌شود. موسیقی تاثیر مستقیم روی سیستم عصبی پاراسمپاتیک دارد که به بدنتان کمک می‌کند آرام باشد و برای خواب آماده شود. بزرگسالان مسن‌تری که ۴۵ دقیقه قبل از خواب به موسیقی آرامش بخش گوش می‌دهند، سریعتر به خواب می‌روند، طولانی‌تر می‌خوابند، طی شب کمتر بیدار می‌شوند و شب‌های خود را نسبت به زمانی که به موسیقی گوش نمی‌دهند دارای آرامش بیشتر رتبه‌بندی می‌کنند. همینطور، وقتی بزرگسالان جوان‌تر قبل از خواب به موسیقی کلاسیک گوش می‌دهند، یا کتاب صوتی گوش می‌دهند یا به چیزی گوش نمی‌دهند، آنهایی که با موسیقی آرام می شوند بیشترین بهبودی را در کیفیت خواب گزارش می‌کنند.

اگر زمانی که از موسیقی خوبی لذت می برید، احساس آرامش بیشتری کنید، این صرفا یک خیال یا تصورذهنی نیست. موسیقی قدرت کندکردن ضربان قلب و تنفس و کم کردن فشار خون را داشته و حتی می‌تواند عضلاتتان را به آرامش فراخواند. این تغییرات زیست شناختی، تغییراتی مشابه با زمانی که بدن به خواب رفته را بازنمایی می کند که موسیقی را تبدیل به آماده سازی کامل برای خواب احیاگر می‌نماید.

انتخاب یک نوع موسیقی، یک پسند و سلیقه‌ی شخصی است و شما احتمالا زمانی که به موسیقی آشنا و لذت‌بخشی گوش می‌دهید، آرامتر می‌شوید. اما این مسئله را در ذهن داشته باشید: تن‌های آرام ایده‌آل‌تر هستند. به دنبال ریتمی حدود ۶۰ الی ۸۰ بیت در هر دقیقه (بی پی ام) باشید که احتمالا میان آهنگ‌های کلاسیک، جاز یا سنتی خواهید یافت.

وقتی موسیقی را در رویه خوابتان ادغام کردید، این کار را ادامه دهید. اثرات مثبت خواب می‌تواند طی زمان ایجاد شود، چرا که گوش دادن به آهنگ خواب آرامش بخشتان تبدیل به عادتی می‌شود که به بدنتان سرنخ می‌دهد تا آماده بستن چشمان و خواب باشد. پس از موسیقی برای درمان بی خوابی خود کمک بگیرید.

نکته آخر که می‌توان آن را برای درمان بی خوابی از همه موارد بالا مهمتر برشمرد این است که برای داشتن خوابی بهتر لازم است که نگران به‌خواب نرفتن خود نباشید. هیچ اتفاقی نمی‌افتد اگر یک شب به‌خواب نروید. سعی نکنید بی‌خوابی شب قبل را با زیادتر خوابیدن صبح جبران کنید. در اینصورت چرخه بدخوابی شما دچار دور منفی می‌شود.

منبع:

https://sleepfoundation.org

اشتراک گذاری

نویسنده : گروه وب سایت تخصصی روانشناسی، شهریور ۹۶.

درباره مدیریت سایت

۵ نظر

  1. ممنون دكتر عزيز بخاطر اطلاعات، اما من يك مشكل خيلي بزرگ هنگام خوابيدن دارم اينكه هر شب بلا استثنا چند خواب ميبينم كه مثل فيلم سينمايي ابتدا و انتها دارند و صبح واقعا خسته بيدار ميشم، احساس ميكنم شب تا صبح اينقدر مغزم در گير خلق داستانهاي خواب من بوده كه فرصتي براي استراحت نداشته، هيچ وقت از خواب شبها لذت نميبرم

    • همه انسانها هر شب خواب می بینند و در صورتی که فردی را چند شب در هنگام خواب دیدن بیدار کنید (بواسطه حرکات سریع چشم می توان زمان خواب دیدن فرد را فهمید) او پس از چند روز شب دچار افسردگی و اضطراب می شود. خواب دیدن باعث تخلیه هیجانی و ارامش در فرد می شود. اما تفاوت افراد در ان است که گروهی خواب عمیقی ندارند و بهمین جهت بیدار می شوند و خواب خود را بیاد می اورند. پس همه خواب می بینند ولی گروه اندکی انرا بیاد می اورند. اما سوال بعدی که پیش می اید ان است که به چه دلیل شما خواب زیاد می بینید؟خواب دیدن زیاد نشانه استرس و اضطراب در شما است. شما بدلیل انکه همراه با اضطراب می خوابید خوابتان عمیق نمی شود و طبعا خواب زیاد می بینید. بنابراین ورزش کنید، مدیتیشن پیش از خواب انجام دهید و…(مقاله اضطراب را مطالعه بفرمایید)

  2. عالی بود سایتتون عالی طراحی شده!

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشوذفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

پشتیبانی شده توسط تیم مسترگروپ دات آی آر