faen
خانه » روانشناسی رابطه » هر آنچه که باید در مورد یائسگی بدانید
یائسگی- سایت روانشناسی دکتر کامیار سنایی

هر آنچه که باید در مورد یائسگی بدانید

Author : Psychological Website

هر آنچه که باید در مورد یائسگی بدانید

مرور کلی

یائسگی زمانی اتفاق می‌­افتد که یک زن طی ۱۲ ماه متوالی قاعدگی نداشته باشد و دیگر نتواند به طور طبیعی باردار شود. این اتفاق معمولاً بین سنین ۴۵ تا ۵۵ سالگی شروع می‌شود، اما می‌تواند قبل یا بعد از این محدوده‌­ی سنی نیز روی دهد.

یائسگی می‌تواند باعث ایجاد نشانه‌های ناخوشایند از قبیل گرگرفتگی و افزایش وزن شود. برای اغلب زنان، درمان پزشکی برای یائسگی نیاز نیست. این مقاله را بخوانید تا بیاموزید چه نکاتی را باید در مورد یائسگی بدانید.

یائسگی چه زمانی آغاز می‌شود و چقدر طول می‌­کشد؟

بسیاری از زنان در ابتدا، رشد علائم یائسگی را در حدود چهار سال پیش از آخرین دوره­ی قائدگی خود آغاز می‌کنند. این علائم اغلب تا حدود چهار سال پس از آخرین قائدگی یک زن ادامه می‌یابد.

تعداد کمی از زنان در طول یک دهه قبل از قاعدگی، علائم یائسگی را تجربه می‌کنند و ۱ نفر در هر ۱۰ زن، علائم یائسگی را ۱۲ سال پس از آخرین قاندگی خود تجربه می­نمایند. متوسط سن برای یائسگی ۵۱ سال است، هر چند ممکن است این امر به طور متوسط تا دو سال زودتر برای زنان آفریقایی – آمریکایی و لاتین به وقوع بپیوندد. مطالعات بیشتری برای درک آغاز یائسگی برای زنان غیر سفیدپوست موردنیاز است.

عوامل بسیاری از جمله ژنتیک و سلامت تخمدان وجود دارند که به تعیین زمانی که یائسگی را آغاز می‌کنید کمک می‌نماید. پیش یائسگی، قبل از یائسگی رخ می‌دهد. پیش یائسگی زمانی است که هورمون­‌های شما شروع به تغییر و آماده‌سازی برای یائسگی می‌کند.

این مرحله می‌تواند در هر جایی، از چند ماه تا چند سال طول بکشد. بسیاری از زنان، پیش یائسگی را کمی بعد از اواسط دهه ۴۰ زندگی خود آغاز می­‌کنند. سایر زنان، بدون طی کردن دوران پیش یائسگی از آن عبور کرده و ناگهان وارد یائسگی می‌شوند.

حدود ۱ درصد از زنان، یائسگی را پیش از سن ۴۰ سالگی آغاز می‌کنند که قاعدگی پیش­رس و یا نارسایی اولیه تخمدان نامیده می‌شود. حدود ۵ درصد از زنان دوران یائسگی را بین سنین ۴۰ تا ۴۵ سال تجربه می‌کنند. این امر به عنوان یائسگی زودرس شناخته می‌شود.

پیش‌­یائسگی در مقایسه با یائسگی- یائسگی در مقایسه با پس از یائسگی (ﭘﺴﺖ ﻣﻨﻮﭘﻮز)

در طول دوران پیش یائسگی، دوره‌های قاعدگی نامنظم می‌شوند. دوره‌های قائدگی شما ممکن است با تأخیر ظاهر گردند و یا ممکن است به طور کامل یک یا چند دوره ظاهر نشوند. جریان قاعدگی نیز ممکن است سنگین‌تر و یا سبک‌تر شود. یائسگی به عنوان فقدان قاعدگی در یک سال کامل تعریف می‌شود. دوران پس از قاعدگی یا ﭘﺴﺖ ﻣﻨﻮﭘﻮز نیز به سال‌های بعد از یائسگی اشاره دارد.

علائم یائسگی چیست؟

تجربه یائسگی هر زن منحصر به فرد است. علایم این بیماری در زمانی که یائسگی ناگهان و یا در طول یک دوره­‌ی کوتاه‌تر رخ می‌دهد، شدیدتر است. شرایطی که سلامتی تخمدان را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد، مانند سرطان یا هیسترکتومی، یا انتخاب‌های سبک زندگی مانند سیگار کشیدن، تمایل به افزایش شدت و تداوم علایم دارد. به غیر از تغییرات قاعدگی، علائم پیش­ یایسگی و پس از یائسگی به طور کلی یکسان هستند. رایج‌ترین علایم پیش یائسگی عبارتند از:

  • تکرار کمتر قاعدگی
  • دوره‌های سنگین‌­تر و سبک­تر از آنچه که معمولا تجربه می­‌کنید
  • علائم وازوموتور، از جمله گرگرفتگی، عرق کردن­‌های شبانه و برافروختگی (فلاشینگ)

تخمین زده می‌شود که ۷۵ درصد از زنان، برافروختگی­‌های پر حرارت را تجربه می‌کنند.

سایر علائم معمول یائسگی عبارتند از:

  • بی‌خوابی
  • خشکی واژن
  • افزایش وزن
  • افسردگی
  • اضطراب
  • دشواری تمرکز
  • مشکلات حافظه
  • کاهش میل یا شور جنسی
  • خشکی پوست، دهان و چشم‌ها
  • ادرار افزایش‌یافته
  • پستان­‌های حساس یا دردناک
  • سردردها
  • تپش قلب
  • عفونت‌های مجاری ادراری (UTIs)
  • کاهش توده­‌ی ماهیچه­‌ای
  • مفاصل دردناک یا خشک
  • کاهش توده استخوانی
  • سینه‌­های کوچکتر و افتاده‌­تر
  • کم حجم شدن مو یا ریزش مو
  • افزایش رشد مو بر روی قسمت‌های دیگر بدن از قبیل صورت، گردن، سینه و کمر

عوارض

عوارض متداول یائسگی عبارتند از:

  • لاغری ولوواژینال
  • دیسپارونی یا مقاربت دردناک
  • عملکرد متابولیکی کندتر
  • پوکی استخوان، یا استخوان‌های ضعیف‌تر به همراه کاهش توده و استحکام استخوان­‌ها
  • تغییر خلق و یا تغییرات احساسی ناگهانی
  • آب‌مروارید
  • بیماری پریودنتال
  • بی‌اختیاری ادرار
  • بیماری قلبی یا عروق خونی

چرا یائسگی رخ می‌دهد؟

یائسگی یک فرآیند طبیعی است که در زمانی رخ می­‌دهد که تخمدان پیر شده و در طی آن هورمون‌های باروری کمتری تولید می‌کند. در پاسخ به سطوح پایین‌تر موارد زیر، بدن شروع به تغییرات زیادی می‌کند:

  • استروژن
  • پروژسترون
  • تستوسترون
  • هورمون محرک فولیکول (FSH)
  • هورمون جسم زرد (هورمون لوتئینی کننده، LH)

یکی از قابل توجه‌­ترین تغییرات، از دست دادن فولیکول­‌های فعال تخمدان است. فولیکول­‌های تخمدان ساختاری هستند که تخم­‌ها را از دیواره تخمدان تولید و آزاد می‌­کنند، که این امر باعث قاعدگی و باروری می­‌شود. بیشتر زنان برای اولین بار متوجه می‌شوند که تناوب دوره­ی قائدگی­ آنها کم‌تر حالت دارای ثبات است، زیرا جریان قائدگی سنگین‌تر و طولانی‌تر می‌شود. این مورد معمولاً در برخی از نقاط میانه تا اواخر دهه­‌ی ۴۰ زندگی زنان رخ می‌دهد. در ۵۲ سالگی بسیاری از زنان آمریکایی دچار یائسگی شده‌اند. در برخی از موارد یائسگی، به وسیله­‌ی آسیب و یا جراحی حذف تخمدان‌ها و ساختارهای­ مربوط به لگن (حتی به صورت زودرس) بوجود آمده است.

دلایل متداول یائسگی در این موارد عبارتند از:

  • اوفرکتومی دوجانبه و یا عمل جراحی برای برداشتن تخمدان
  • تخریب تخمدان یا توقف عملکرد تخمدان، که ممکن است با استفاده از هورمون درمانی، جراحی یا تکنیک پرتودرمانی در زنان مبتلا به تومورهای مثبت گیرنده استروژن
  • پرتو افکنی در ناحیه­‌ی لگن
  • زخم‌هایی در لگن که باعث آسیب شدید و یا از بین بردن تخمدان می‌­شوند.

چگونه یائسگی تشخیص داده می‌شود؟

اگر شما در حال تجربه علائم رنج­آور یا ناتوان­‌کننده­‌ی یائسگی، هستید و یا علائم یائسگی را تجربه می‌کنید و ۴۵ سال سن یا کمتر دارید، این موارد ارزش صحبت کردن با ارائه دهنده­‌ی خدمات درمانی­تان را دارد.

یک آزمایش خون جدید که به عنوان آزمایش تشخیصی PicoAMH الیزا یا تست الیزا و یا تست الایزا شناخته می‌شود، به تازگی توسط اداره غذا و دارو تایید شده‌ است. این تست برای کمک به تعیین اینکه آیا یک زن وارد یائسگی شده ‌است و یا نزدیک به یائسگی می‌باشد، مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تست جدید ممکن است برای زنانی مفید باشد که علائم افسردگی را نشان می‌دهند، علائمی که همچنین می‌تواند اثرات نامطلوبی بر سلامتی داشته باشد. یائسگی زودرس با خطر ابتلا به پوکی استخوان و شکستگی، بیماری‌های قلبی، تغییرات شناختی، تغییرات واژینال، از دست دادن میل جنسی و تغییرات خلقی همراه است. پزشک شما همچنین می‌تواند یک تست خون را ترتیب دهد که سطح هورمون‌های مشخصی را در خون اندازه‌گیری می‌کند که معمولا FSH و یک فرم استروژن به نام استرادیول می‌باشد.

میزان سطوح FSH خون در حد ۳۰mIU / mL یا بیشتر بطور مدام همراه با فقدان قاعدگی برای یک سال متوالی، معمولا به منزله­‌ی تایید یائسگی است. آزمایشات بزاق و آزمایش ادرار بدون نسخه (OTC) نیز در دسترس هستند، اما آنها غیرقابل اعتماد و گران می­باشند. در طول پیش یائسگی، سطوح استروژن و استروژن به طور روزانه نوسان می‌کنند، بنابراین بسیاری از ارائه‌دهندگان خدمات بهداشتی این وضعیت را براساس نشانه‌ها، سابقه­‌ی پزشکی و اطلاعات قاعدگی تشخیص خواهند داد. بسته به نشانه‌ها و سابقه‌­ی سلامتی­تان، شما ممکن است به آزمایش­‌های خون اضافی نیز نیاز داشته باشید تا بتوانید بیماری­‌ها یا شرایط اساسی دیگری را که ممکن است مسئول این علائم در شما باشند را کنار بگذارید. آزمایش­های خون اضافی عموماً برای کمک به تایید یائسگی استفاده می‌شود:

  • تست‌های عملکرد تیروئید
  • وضعیت لیپید خون
  • تست‌های عملکرد کبد
  • تست‌های عملکرد کلیه
  • تست­های تستوسترون، پروژسترون، پرولاکتین، استرادیول و تست­های کرونیک گنادوتروفین (hCG)

درمان‌­ها

اگر علائم شما شدید باشد و یا بر کیفیت زندگی شما تاثیر بگذارد، ممکن است به درمان نیاز داشته باشید. هورمون درمانی می‌تواند یک درمان موثر در زنان زیر سن ۶۰ سال، یا در طول ده سال مانده به دوران یائسگی، برای کاهش یا مدیریت موارد زیر باشد:

  • برافروختگی­‌های پر حرارت
  • عرق کردن‌­های شبانه
  • برافروختگی یا فلاشینگ
  • لاغری واژن
  • پوکی استخوان

سایر داروها نیز ممکن است برای درمان علائم خاص یائسگی، مانند ریزش مو و خشکی واژن استفاده شوند.

داروهای اضافی گاهی اوقات برای علائم یائسگی استفاده می‌شوند:

  • منوکسیدیل موضعی ۵ درصد، یک بار در روز برای ریزش و از دست دادن مو استفاده می­‌شود
  • شامپو ضد شوره، معمولا کتوکونازول ۲٪ و روی پیریتونی ۱٪ ، برای ریزش مو استفاده می‌شود
  • کرم موضعی افلورنیتین هیدروکلراید برای رشد موهای ناخواسته
  • بازدارنده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs)، که به طور معمول پراکسیدین ۷٫۵ میلی گرم می‌­باشد برای برافروختگی­‌های پر حرارت، اضطراب و افسردگی تجویز می­‌شود
  • مرطوب کننده‌های واژن غیر هورمونی و روان کننده­‌ها
  • روان کننده­‌های واژینال مبتنی بر استروژن با دوز پایین در شکل‌­های کرم، حلقه یا قرص
  • اسپمیفن برای خشکی واژینال و مقاربت دردناک
  • آنتی‌بیوتیک پروفیلاکسی برای عفونت‌های ادراری عود کننده
  • داروهای خواب­‌آور برای بی‌خوابی
  • دنوزوماب، تریپاراتید، رالوکسیفن یا کلسی تونین برای پوکی استخوان پس از قاعدگی

درمان‌های خانگی و تغییر سبک زندگی

روش‌های مختلفی برای کاهش طبیعی علائم ییائسگی جزئی تا متوسط، و با استفاده از درمان‌های خانگی، تغییر سبک زندگی و درمان‌های جایگزین وجود دارد. در اینجا چند نکته در خانه برای مدیریت علائم یائسگی ارائه شده ‌است:

حفظ خنکی راحت ماندن

لباس‌های گشاد و لایه‌ای، به خصوص در طول شب و در طول آب و هوای گرم یا غیرقابل‌پیش‌بینی بپوشید. این امر می‌تواند به شما کمک کند تا که گرگرفتگی­‌های پر حرارت را مدیریت کنید. خنک نگه داشتن اتاق خواب و پرهیز از بکاربردن پتوهای سنگین در شب نیز می‌تواند به کاهش احتمال عرق کردن شبانه کمک کند. اگر به طور مرتب عرق شبانه دارید، برای محافظت از تشک خود از یک ورقه ضد آب در زیر ملحفه قرار دهید. همچنین اگر در حال گرگرفتگی و برافروختگی باشید، می‌توانید از یک پنکه کوچک قابل حمل یا بادبزن در اختیار داشته باشید تا به خنک کردن شما کمک کند.

ورزش کردن و مدیریت وزن

مصرف کالری روزانه خود را ۴۰۰ تا ۶۰۰ کالری کاهش دهید تا از این طریق به مدیریت وزنتان کمک کنید. همچنین ورزش کردن متوسط ۲۰ تا ۳۰ دقیقه‌­ای در روز نیز مهم است. این امر می‌تواند به موارد زیر کمک کند:

  • افزایش انرژی
  • ارتقای خواب بهتر در شب
  • بهبود خلق و خو
  • ارتقای سلامت عمومی شما

گفتگو کردن در مورد نیازهایتان

با درمانگر یا روانشناس در مورد هرگونه احساس افسردگی، اضطراب، ناراحتی، انزوا، بی‌خوابی و تغییرات هویتی صحبت کنید. همچنین باید با اعضای خانواده خود، عزیزان و یا دوستان خود در مورد احساسات اضطراب، تغییرات خلقی و یا افسردگی صحبت کنید تا اینکه آنها نیازهای شما را بدانند.

رژیم غذایی خود را تقویت کنید

کلسیم، ویتامین D و مکمل‌های منیزیم را در نظر بگیرید تا به کاهش خطر ابتلا به پوکی استخوان و بهبود سطح انرژی و خواب شما کمک کند. با پزشک خود در مورد مکمل‌هایی که می‌تواند به شما برای نیازهای سلامتی فردی شما کمک نماید، صحبت کنید.

انجام روش‌های تمدد اعصاب

روش‌های تمدد اعصاب و تنفس را تمرین کنید، از جمله:

  • یوگا
  • تنفس مربعی
  • مدیتیشن

مراقبت از پوست خود

از مرطوب کننده‌های روزانه برای کاهش خشکی پوست استفاده بکنید. همچنین باید از حمام کردن یا شنا کردن بیش از حد اجتناب کنید، زیرا می‌تواند باعث خشک شدن یا خارش پوست شما شود.

مدیریت مشکلات خواب

از داروهای خواب‌­آور استفاده کنید تا به طور موقت بی‌خوابی خود را مدیریت نمایید و یا در مورد خواب طبیعی به پزشک خود فکر کنید. اگر به طور مرتب در خواب مشکل دارید، با پزشک خود صحبت کنید تا آن‌ها بتوانند به شما کمک نمایند تا آن را مدیریت کرده و در شب­‌ها استراحت بهتری را به دست آورید.

ترک سیگار و محدود کردن مصرف الکل

سیگار کشیدن را متوقف کنید و از مواجهه با دود غیرمستقیم سیگار دیگران اجتناب کنید. قرار گرفتن در معرض سیگار ممکن است علائم شما را بدتر کند. همچنین باید مصرف الکل خود را محدود کنید تا علائم رو به وخامت را کاهش دهید. نوشیدن زیاد نوشیدنی­های الکلی در طول یائسگی باعث افزایش خطر سلامتی شما می‌شود.

روش‌های دیگر

برخی مطالعات محدود، از استفاده از درمان‌های گیاهی برای علائم یائسگی ناشی از کمبود استروژن حمایت کرده‌اند. مکمل‌های غذایی و مواد غذایی که ممکن است به محدود کردن علائم یائسگی کمک کنند عبارتند از:

  • سویا
  • ویتامین E
  • ایزوفلاون
  • ملاتونین
  • تخم کتان

همچنین ادعاهایی وجود دارد مبنی بر اینکه گیاه کوهوشِ سیاه ممکن است برخی از علائم مانند گرگرفتگی یا برافروختگی­ و عرق­‌های شبانه را بهبود بخشد. اما در بررسی اخیر مطالعات، شواهد کمی برای حمایت از این ادعاها پیدا شده است. تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.

بطور مشابه، تحقیقات از سال ۲۰۱۵ نشان داده­‌اند که هیچ شواهدی برای حمایت از این ادعا که اسیدهای چرب امگا ۳ می­‌تواند علائم وازوموتورِ در ارتباط با یائسگی را بهبود بخشد، یافت نشده است.

چشم‌انداز

ییائسگی باعث توقف طبیعی یا توقف چرخه­‌ی قاعدگی یک زن می‌شود و پایان باروری را نشان می‌دهد. بسیاری از زنان ییائسگی را در سن ۵۲ سالگی تجربه می‌کنند، اما صدمه­‌ی لگن یا تخمدان ممکن است باعث شود تا که یائسگی ناگهانی در زندگی زودتر رخ دهد. ژنتیک یا شرایط اساسی نیز ممکن است منجر به ظهور زودرس یائسگی شوند. بسیاری از زنان علائم یائسگی را در چند سال پیش از یائسگی، اغلب با گرگرفتگی­‌ها، عرق کردن­‌های شبانه و افروختگی تجربه می‌کنند. نشانه‌ها می‌توانند چهار یا چند سال بعد از یائسگی همچنان ادامه داشته باشند.

اگر علائم بیماری شما شدید باشد و یا کیفیت زندگی شما را تحت‌تاثیر قرار دهد، ممکن است از درمان­هایی از قبیل هورمون درمانی بهره‌مند گردید. به طور کلی، علائم یائسگی را می‌توان با استفاده از درمان‌های طبیعی و تنظیمات سبک زندگی کاهش داد.

منبع:

https://www.healthline.com/

اشتراک گذاری

نویسنده : گروه وب سایت تخصصی روانشناسی، فروردین ۹۸.

درباره مدیریت سایت

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشوذفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*