faen
قانون اثر- وبسایت تخصصی روانشناسی

قانون اثر ثرندایک

Author : Psychological Website

قانون اثر

اصل قانون اثر که توسط ادوارد ثرندایک بسط و پرورش یافته است، اشاره می‌­دارد که:

” احتمال بیشتری می‌­رود پاسخ‌­هایی که در یک موقعیت خاص تاثیری رضایتبخش ایجاد می­‌نمایند، مجددا در همان موقعیت رخ دهند، و احتمال کمتری می‌­رود پاسخ‌­هایی که تاثیری ناراحت­‌کننده ایجاد می‌­نمایند، مجددا در همان موقعیت رخ دهند.”

ادوارد ثرندایک (۱۸۹۸)، به مطالعه بر روی نظریه یادگیری، که منجر به بسط و پرورش شرطی­ سازی عامل در رفتارگرایی گردید، در روانشناسی شهرت دارد.

در حالیکه شرطی­ سازی کلاسیک به تداعی معانی رشدیافته میان وقایع وابسته است، شرطی­ سازی عامل متشکل از یادگیری از نتایج رفتار خودمان است. اسکینر، نخستین روانشناسی نبود که یادگیری را به‌وسیله نتایج، مورد مطالعه قرار داد. در حقیقت، نظریه اسکینر از شرطی­ سازی عامل بر پایه اندیشه­‌های ادوارد ثرندایک بنا گردیده است.

ثرندایک یادگیری را در حیوانات مورد مطالعه قرار داد (بیشتر بر روی گربه­‌ها). او یک آزمایش کلاسیک طراحی نمود که طی آن از یک جعبه معما برای آزمایش تجربی قوانین یادگیری استفاده کرد.

شکل ۱ قانون اثر- وبسایت تخصصی روانشناسی

شکل ۱- گراف ساده‌­سازی­ شده از نتیجه‌ی آزمایش جعبه معما

او گربه‌­ای را در جعبه قرار داد که پیش­تر به فرار و رسیدن به تکه­‌های ماهی که بیرون قرار داشتند، تشویق شده بود. ثرندایک گربه را درون جعبه قرار داد و مدت زمانی که طول کشید تا گربه فرار کند را اندازه گرفت. گربه­‌ها برای فرار از جعبه و به‌دست آوردن ماهی، به شیوه­‌های متفاوت مورد آزمایش قرار گرفتند.

گربه­‌ها سرانجام بر روی اهرمی می‌­رفتند که درب قفس را باز می‌­کرد. پس از اینکه گربه فرار می­‌کرد، دوباره درون قفس گذاشته می­‌شد و باری دیگر زمان لازم برای فرار او مورد بررسی قرار می‌­گرفت. گربه­‌ها در تلاش‌­های موفقیت­‌آمیز یاد می­‌گرفتند که فشردن اهرم، نتیجه خوشایندی برای آن­ها دارد و این رفتار را فراگرفته و سرعت آن­ها در فشردن اهرم افزایش می‌­یافت.

ادوارد ثرندایک «قانون اثر» را اینگونه مطرح می‌­نماید که: احتمال می­‌رود هر رفتاری که نتایج خوشایندی دارد، تکرار شود و احتمال می‌­رود رفتاری که نتایج ناخوشایندی دارد، متوقف گردد.

ارزیابی انتقادی

ثرندایک (۱۹۰۵)، مفهوم تقویت را معرفی و نخستین فردی بود که اصول روانشناسی را در گستره یادگیری به‌کار گرفت.

پژوهش او منجر به حرکت به سوی بسیاری از نظریات و قوانین یادگیری همچون شرطی­ سازی عامل، گردید. اسکینر (۱۹۳۸)، همچون ثرندایک حیوانات را درون جعبه می‌گذاشت و توانایی آن­ها را در یادگیری مورد مشاهده قرار می‌­داد.

نظریات یادگیری ثرندایک و پاولوف بعدا توسط هال با هم ترکیب شد (۱۹۳۵). پژوهش ثرندایک به‌مدت ۵۰ سال روانشناسی تطبیقی را به پیش می‌­راند و بر تعداد بی‌شماری از روانشناسان طی آن دوره زمانی و حتی امروزه نیز، تاثیرگذار بوده است.

اشتراک گذاری

نویسنده : گروه وب سایت تخصصی روانشناسی، مهر ۹۷.

درباره مدیریت سایت

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشوذفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

x

حتما ببینید

شرطی سازی عامل- وب سایت تخصصی روانشناسی

شرطی سازی عامل

اسکینر – شرطی سازی عامل (کنشگر) شرطی سازی عامل یک روش یادگیری است که از طریق پاداش و تنبیه در ازای یک رفتار واقع می‌شود. ...