نظریه روانکاوی- سایت روانشناسی دکتر کامیار سنایی

نظریه روانکاوی فروید

Author : Psychological Website

روانکاوی توسط زیگموند فروید (۱۹۳۹-۱۸۵۶) بنیان نهاده شد. فروید معتقد بود که مردم می‌توانند با آگاهی از افکار و انگیزه­‌های ناخودآگاه خود و در نتیجه نائل شدن به درون‌بینی و فراست، درمان شوند. هدف از درمان روانکاوی آزادسازی عواطف و تجربیات سرکوب شده است. این امر به معنی آگاه ساختن ضمیر ناخودآگاه می‌­باشد. این اقدام صرفاً یک تجربه­‌ی روان­‌پاکسازی (یعنی شفا یافتن) است که می­‌تواند به درمان شدن فرد کمک کند.

مفروضات نظریه روانکاوی فروید

  • روانشناسان روانکاو، ریشه­‌ی مشکلات روانی را در ذهن ناخودآگاه می­‌بینند.
  • علائم ظاهری ناشی از اختلالات پنهان (مخفی) است.
  • علل معمولی؛ شامل مسائل حل نشده در طول دوران رشد یا سرکوب ضربات روحی می‌­باشد.
  • درمان بر روی رساندن کشمکش‌­های سرکوب شده به سطح هوشیاری در شخص مراجعه‌­کننده متمرکز است که در طی آن فرد می‌­تواند با آنها مقابله کند.

چگونه می‌­توانیم ذهن ناخودآگاه را درک کنیم؟

به یاد داشته باشید، نظریه روانکاوی فروید هم یک درمان و هم یک نظریه است. روانکاوی معمولاً برای درمان اختلالات افسردگی و اضطراب مورد استفاده قرار می­‌گیرد. در روانکاوی (درمانی) فروید بیمار را بر روی یک تخت می­‌خواباند تا در حالت آرامش قرار گیرد و سپس در حالی که آنها رویاهای خود و خاطرات دوران کودکی خود را بازگو می­‌کردند، فروید از گفته­‌های آنها یادداشت‌برداری می‌­کرد. روانکاوی یک فرایند طولانی است که شامل جلسات متعدد به همراه روانکاو است.

با توجه به ماهیت مکانیسم­‌های دفاعی و عدم دسترسی نیروهای جبری که در ناخودآگاه فعالیت می‌کنند، روانکاوی در شکل کلاسیک آن یک فرآیند طولانی است که اغلب شامل دو تا ۵ جلسه در هفته برای مدت چندین سال است.

این رویکرد فرض می‌­کند که کاهش علائم به تنهایی نسبتاً بی‌معنی است، به طوری که اگر درگیری درونی حل نشده باقی بماند، علائم عصبی بیشتری جایگزین آن خواهند شد. تحلیلگر معمولاً یک «صفحه خالی» است که در مورد خودش مطالب بسیار کمی را افشا می‌کند تا در نتیجه فرد مراجع کننده بتواند از فضایی بدون دخالت عوامل خارجی، به منظور کار بر روی ناخودآگاه خود استفاده کند.

روانکاو از تکنیک‌­های مختلفی برای تشویق مراجع کننده به‌منظور ایجاد بینشی در رفتار و معانی علائم استفاده می‌کند، تکنیک‌­هایی از قبیل آزمایش لکه و جوهر، کنش‌پریشی، تداعی آزاد، تفسیر (از جمله تحلیل رویا)، تجزیه و تحلیل مقاومت و تجزیه و تحلیل انتقال.

۱ – آزمایش لکه و جوهر رورشاخ

با توجه به ماهیت مکانیسم­‌های دفاعی و عدم دسترسی به نیروهای جبری که در ناخودآگاه فعالیت می‌­کنند، لکه و جوهر به خودی خود به معنای چیز خاصی نیست و مبهم و دوپهلو می­‌باشد (به عبارت دیگر، نامشخص است). به همین دلیل شما آنطور که فکر می­‌کنید مهم است، آن را می­‌خوانید و تفسیر می­‌کنید.

افراد مختلف با توجه به ارتباطات ناخودآگاهشان، چیزهای مختلفی را مشاهده خواهند کرد. آزمایش جوهر و لکه به عنوان یک آزمون تصویری شناخته شده است که همانند پروژه‌­های اطلاعاتی مربوط به بیماران، آنها از ذهن ناخودآگاه به سوی تفسیر جوهر و لکه به پیش می‌­روند. با این حال، روانشناسان رفتاری مانند اسکینر، این روش را به دلیل اینکه آن را ذهنی و غیرعلمی می‌­دانند مورد انتقاد قرار داده­‌اند.

۲ – لغزش فرویدی

افکار و احساسات ناخودآگاه می‌توانند به صورت کنش‌­پریشی به ذهن آگاه منتقل شوند، که به طور عمومی به‌عنوان لغزش‌های فرویدی یا لغزش زبانی شناخته می‌شود. در حالت لغزش زبانی، ما آنچه را که واقعاً در ذهن داریم را با گفتن چیزی که منظور حقیقی ما نیست نشان می‌­دهیم.

به عنوان مثال، یک متخصص تغذیه در زمان ارائه سخنرانی در نظر داشت که به ما بگوید؛ ما همیشه باید بهترین نان را مصرف کنیم، اما به جای کلمه­‌ی نان می­‌گوید «جان». مثال دیگر این است که یک فرد ممکن است با نامزد جدید دوست خود تماس بگیرد و به جای صدا زدن اسم او، اسم نامزد قبلی دوست خود را که ارتباط بهتری با او داشت را به‌کار ببرد. فروید معتقد بود که لغزش زبانی، یک بینش ذهنی ناخودآگاه را فراهم می‌کند و تصادفی نیست، بلکه هر رفتاری (از جمله لغزش زبانی) قابل توجه است (یعنی همه رفتارها تعیین می‌شوند).

۳ – تداعی آزاد

یک روش ساده سایکودینامیک درمانی، تداعی آزاد است که در طی آن بیمار هر چیزی را که به ذهنش می‌­آید می­‌گوید. در این تکنیک، یک درمانگر لیستی از کلمات را می­‌خواند (به عنوان مثال مادر، دوران کودکی و غیره) و بیمار بلافاصله، اولین کلمه­‌ای که به ذهنش می‌­آید را بیان می­‌کند. این امیدواری وجود دارد که با اجرای این روش، بخش‌هایی از خاطرات سرکوب شده در جریان تداعی آزاد رهاسازی شوند.

اگر مراجع کننده از خود مقاومت نشان دهد و تمایلی به گفتن آنچه که به ذهنش می­‌رسد نداشته باشد، تداعی آزاد ممکن است مفید واقع نشود. از سوی دیگر، نشان دادن مقاومت (به عنوان مثال، مکث طولانی و بیش از حد) اغلب یک نشانه قوی در خصوص این موضوع است که مراجعه‌کننده در حال نزدیک شدن به ایده­‌ی مهم سرکوب شده در تفکر خود است که به طور مجدد از سوی درمانگر درخواست شده است.

فروید گزارش کرد که بیماران در طی تداعی آزاد که زندگی خود را (با تجربه یا احساس، به ویژه یک اتفاق ناخوشایند) دوباره در تخیل یا حافظه خود متصور می­‌شوند، گاهی از اوقات خاطرات شدیداً احساسی و روشنی را تجربه می‌کنند. این کار همانند یک «پس نمایی» از یک جنگ یا تجربه­‌ی تجاوز جنسی است.

چنین خاطراتی آنقدر استرس‌­زا هستند که فرد در هنگام تجسم مجدد آن احساس می­‌کند آن اتفاق دوباره در حال روی دادن است. این اقدام «تخلیه هیجانی» نامیده شده است. اگر چنین خاطره­­‌ی مشوش‌کننده­‌ای در طول درمان یا در هنگام درد و دل با یک دوست حمایت کننده به ذهن خطور کند و شخص پس از آن احساس بهتری به همراه تسلی و تطهیر شدن روحی را به دست آورد، این اقدام «روان‌پاکسازی» نامیده می‌شود.

اغلب این تجربیات عاطفی و احساسی شدید و قوی، یک درون‌بینی و یا بینشی ارزشمند به سوی مشکلات بیمار را برای فروید مهیا می‌­کرد.

تجزیه و تحلیل رویا

بر اساس نظر فروید، تحلیل رویاها «یک جاده­‌ی سلطنتی به سوی ناخودآگاه است». او استدلال کرد که ذهن آگاه مانند یک سانسورچی است، اما وقتی ما در خواب هستیم، سطح مراقبت و حساسیت آن کاهش می‌­یابد. در نتیجه، ایده­‌های سرکوب شده به سطح می‌رسند، هرچند آنچه که ما به یاد می‌آوریم ممکن است در طول روند رویا تغییر کرده باشد. در نتیجه، ما باید بین محتوای ظاهری و محتوای پنهان یک رویا تمایز قائل شویم.

اولین چیز همانی است که ما واقعاً به یاد می‌آوریم (آنچه که دیده‌­ایم) و مورد دومی که به یاد می­‌آوریم مفهوم واقعی آن رویا است. فروید معتقد بود که معنی واقعی یک رویا اغلب دارای اهمیتی جنسی است و در نتیجه او در نظریه­‌ی خود در خصوص نمادگرایی جنسی، بر معنی اصلی مضامین رویاهای متعارف متمرکز شده است.

کاربرد­­های بالینی

روانکاوی (همراه با مشاوره انسان­گرایانه­‌ی راجرین) نمونه‌­ای از یک درمان جهانی است که هدف آن کمک به مراجعه‌­کنندگان در ایجاد یک تغییر عمده در کلیت دیدگاه آنها در مورد زندگی می‌­باشد.

این امر بر این فرض استوار است که دیدگاه ناسازگار فعلی با عوامل عمیق شخصیتی مرتبط است. درمان­‌های جهانی و سراسری در مقابل رویکردهایی مانند رویکرد شناختی و رفتاری که عمدتاً بر کاهش علائم تمرکز یافته و در اصطلاح به درمان مبتنی بر مشکل شناخته می­‌شوند، قرار می‌­گیرد.

اختلالات اضطرابی مانند فوبیاها، حملات پانیک، اختلالات وسواسی-اجباری و اختلالات مربوط به استرس­‌های پس از ضربات روحی، مناطق قابل‌توجهی هستند که ممکن است به عنوان محلی برای به‌کارگیری روانکاوی فرض شوند. هدف این است که به فرد مراجعه‌کننده کمک کنیم تا به شناسایی محرک­‌های مربوط به خود و یا منشأ اضطراب فعلی خود در روابط دوران کودکی که در زندگی بزرگسالی نیز همچنان در تخیل همراه او می‌­باشند بپردازد. اسوارتبرگ و استیلز (۱۹۹۱) و پروکاسکا و دیکلمنت (۱۹۸۴) به این نکته اشاره دارند که شواهد موجود در خصوص اثربخشی این روش حالتی دوپهلو و مبهم دارد.

سالزمن (۱۹۸۰) پیشنهاد می‌کند که درمان های سایکودینامیک به طور کلی به مراجعینی که اختلالات اضطرابی خاص مانند فوبیاها یا OCD دارند کمک می‌کند، اما ممکن است بیشتر در مورد اختلالات مربوط به اضطراب عمومی کمک کننده باشند. سالزمن (۱۹۸۰)، حقیقتا از این امر که روانکاوی ممکن است نشانه‌­های OCD را افزایش دهد ابراز نگرانی می‌کند، زیرا در طی این درمان، مراجعه‌­کنندگان می­‌بایست بیش از حد به اقدامات گذشته­‌ی خود توجه کرده و در مورد وضعیت دشوار و گرفتاری­‌های خود مجددا فکر کنند.

روانکاوان هنگامی که از جدایی ما از پدر و مادرمان در دوران کودکی مطلع می‌­شوند، افسردگی را به هر تجربه­‌ی فقدان و از دست دادنی در دوران کودکی مرتبط می‌سازند. ناتوانی در برخورد با این شرایط ممکن است فرد را مستعد ابتلا به افسردگی کرده و یا رخدادهای توأم با افسردگی را در آینده برای فرد رقم بزند.

درمان در آن هنگام، شامل تشویق فرد مراجعه‌کننده به یادآوری تجربه اولیه و رفع اشکالاتی است که پیرامون آن ایجاد شده است. در هنگام کار با مراجعه­‌کنندگان افسرده، با توجه به نیاز وابستگی اجتناب‌ناپذیر آنها به دیگران، مراقبت ویژه به همراه سپردن آنها به دیگران انجام می‌شود. هدف این است که مراجعه کنندگان به کمترین وابستگی دست یافته و یک روش کارآمدتر برای درک و پذیرش از دست دادن، رد شدن و یا تغییر در زندگی‌شان را ایجاد کنند.

شاپیرو و امد (۱۹۹۱) گزارش دادند که درمان­‌های سایکودینامیک تنها گاهی موفق می‌شوند. یک دلیل ممکن است این باشد که افراد افسرده‌­ای که در یک جلسه شرکت می­‌کنند، احتمالاً غیرفعال و بی انگیزه می‌­باشند.

یکی دیگر از دلایل ممکن است این باشد که فرد افسرده احتمالاً انتظار یک درمان سریع را دارد، در حالیکه روانکاوی چنین خواسته­‌ای را برآورده نمی­‌سازد. در نتیجه فرد مراجعه کننده ممکن است فرایند درمان را ترک کند و یا به شکلی مفرط، در ایجاد یک استراتژی برای حفظ رابطه‌­ی انتقال وابسته (وابسته شدن به درمانگر) با فرد تحلیلگر (روانکاو) بکوشد.

ارزیابی انتقادی

– درمان بسیار وقت گیر است و بعید به نظر می‌­رسد که به سرعت پاسخ دهد.

– افراد باید آماده باشند تا مقدار زیادی وقت و پول را به درمان اختصاص داده و در عین حال باید دارای انگیزه نیز باشند.

– ممکن است برخی از خاطرات دردناک و ناخوشایند که سرکوب شده و باعث ناراحتی و پریشانی بیشتر می‌­شوند، مکشوف گردند.

– این نوع درمان برای تمام افراد و انواع اختلالات کار نمی‌کند.

– ماهیت روانکاوی باعث ایجاد عدم تعادل قدرت بین درمانگر و مشتری می‌شود که می‌تواند مسائل اخلاقی را افزایش دهد.

فیشر و گرینبرگ (۱۹۷۷) در بررسی مکتوبات موجود در خصوص نظریه روانکاوی نتیجه‌گیری می­‌کنند که نظریه روانکاوی نمی‌تواند همانند یک مجموعه پذیرفته یا رد شود. روانکاوی یک ساختار کامل است که متشکل از اجزای بسیاری می‌­باشد، برخی از آنها باید پذیرفته شوند، برخی دیگر رد می‌شوند و تعدادی دیگر نیز تا حدی تغییر می‌یابند.

فوناجی (۱۹۸۱) تردیدها و سوالاتی را مطرح می‌­کند. برای مثال آیا تلاش برای بررسی اعتبار رویکرد فرویدی از طریق آزمون­‌های آزمایشگاهی، می‌­تواند برای آنها اعتبار آفرین باشد یا خیر. تردید­های موجود در خصوص نظریه­‌ی فروید بر پایه­‌ای عقل گرایانه و رویکرد علمی قرار دارد، پس به جای رد علم روانکاوی، خوب است تا به عنوان یک نقد علمی به آن نگریسته شود، زیرا روانکاوی مستعد تکذیب شدن نیست.

روش مطالعه‌­ی موردی مورد انتقاد قرار گرفته است. این امر که تعاریف می‌­توانند معتبر باشند محل تردید است، زیرا راه اعمال انواع تعصب­‌ها در این روش باز است (به عنوان مثال، مورد هانس کوچولو).

با این حال، روانکاوی به جای طراحی اصول انتزاعی فاقد احساسات انسانی، به ارائه‌­ی تفسیری از وضعیت فعلی فرد مراجعه کننده می­‌پردازد.

آنتونی استور (۱۹۸۷) که روانکاوی شناخته شده می‌­باشد، چنین مطرح می­‌سازد که با اینکه بسیاری از روانشناسان اطلاعات زیادی از مراجعین خود به‌دست می­‌آورند، اما این اطلاعات و داده­‌ها با نظر شخصی روانکاو در هم آمیخته می­‌شود و در نتیجه نباید به صورت علمی درنظر گرفته شود.

منبع:

https://www.simplypsychology.org/

اشتراک گذاری

نویسنده : گروه وب سایت تخصصی روانشناسی، آبان ۹۷.

درباره مدیریت سایت

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشوذفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

پشتیبانی شده توسط تیم مسترگروپ دات آی آر
x

حتما ببینید

مکانیسم های دفاعی- سایت روانشناسی دکتر کامیار سنایی

مکانیسم های دفاعی

مکانیسم های دفاعی : زیگموند فروید (۱۸۹۴، ۱۸۹۶) تعدادی از دفاعیات برجسته­‌ی «خود» را در سراسر آثاری که به رشته‌­ی تحریر درآورده اشاره کرده و ...